دستور زبان فارسی(مشتقات فعل)

دستور زبان فارسی(مشتقات فعل)

مشتقات فعل همه ساخت هایی است که از بن ماضی و بن مضارع ساخته می شوند. مشتقات فعل بر دو دسته است:

 الف) ساخت های فعلی

  ب) ساخت های اسمی و صفتی (وصفی)


ساخت های فعلی

ساخت های فعلی که با بن ماضی ساخته می شوند:

 

 

 

ماضی مطلق (ساده)   

ماضی استمراری

ماضی بعید

ماضی ابعد

ماضی نقلی

 

ماضی نقلی مستمر

ماضی ملموس (ناتمام)

ماضی ملموس نقلی

ماضی التزامی

مستقبل

 

 

ساخت های فعلی که با بن مضارع ساخته می شوند.

 

 

مضارع ساده

 

مضارع اخباری

مضارع التزامی

مضارع ملموس (ناتمام)

امر

 

 

 

 


 

 

ساخت های اسمی و صفتی

 

 

 

ساخت های اسمی و صفتی که با بن ماضی ساخته می شوند.

مثال

 

 

بن ماضی + ار

 

 

خرید + ار

 

 

بن ماضی + های بیان حرکت

 

 

خورد + ه

 

 

بن ماضی + گار

 

 

آفرید + گار

 

 

بن ماضی + گر

 

 

ریخت + گر

 

 

بن ماضی + کار

 

 

کشت + کار

 

 

بن ماضی + -َن

 

 

خوردن

 

 

پیشوند + بن ماضی

 

 

بر + آورد

 

 

.....

 

 

.......

 

 

 

 

 

ساخت های اسمی و صفتی که با بن مضارع ساخته می شوند.

مثال

 

بن مضارع + -َنده

 

 

رو + نده

 

 

بن مضارع + ا

 

 

دان + ا

 

 

بن مضارع + گار

 

 

آموز + گار

 

 

 

 

 

بن مضارع + گر

 

 

توان + گر

 

 

بن مضارع+ -ِش

 

 

توان + گر

 

 

بن مضارع + مان

 

 

ساز + مان

 

 

بن ماضی + و + بن مضارع

 

 

سوخت + و + سوز

 

 

.....

 

 

.....

 

 

 

 

منبع: دستور زبان فارسی تالیف گیوی و انوری

  
نویسنده : امیر ; ساعت ٥:۳٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٧ مهر ،۱۳۸٩
تگ ها : زبان فارسی